Skuteczność dziennej-szpitalnej rehabilitacji pacjentów po udarze mózgu.

Skuteczność dziennej-szpitalnej rehabilitacji pacjentów po udarze mózgu. Na podstawie artykułu: Effects of Day- Hospital Rehabilitation in stroke patients: a review of randomized clinical trials. R. Dekker, E. A. M. Drost, J. W. Groothoff, Scand J Rehab Med 30: 87–94, 1998

Skuteczność  dziennej-szpitalnej  rehabilitacji  pacjentów  po  udarze  mózgu.  Na  podstawie  artykułu:  Effects  of  Day-  Hospital  Rehabilitation  in  stroke  patients:  a  review  of  randomized  clinical  trials.  R.  Dekker,  E.  A.  M.  Drost,  J.  W.  Groothoff,  Scand  J  Rehab  Med  30:  87–94,  1998            Udar  mózgu  jest  jedną  z  najczęstszych  przyczyn  ograniczenia  aktywności  i  sprawności.  Autorzy  doniesienia  stawiają  sobie  pytanie,  czy  program  dziennej-szpitalnej  rehabilitacji  (day-hospital  rehabilitation-  DHR)  tej  grupy  chorych  przynosi  pożądane  efekty.  Dzienna  szpitalna  rehabilitacja  to  program  zakładający  kompleksową  opiekę  chorym  przebywającym  w  domach,  po  zakończeniu  leczenia  szpitalnego.  Głównym  celem  programu  jest  poprawa  sprawności  i  jakości  życia  chorych  poprzez  zintegrowane  działania  obejmujące  fizjoterapię,  terapię  zajęciową,  logopedię,  psychoterapię,  pracę  socjalną,  ergoterapię  oraz  nadzór  lekarza  rehabilitacji.  Skuteczność  DHR  została  oceniona  przez  autorów  artykułu  na  podstawie  opisu  7  eksperymentów  badawczych  przedstawionych  w  artykułach  naukowych..  Autorzy  poszczególnych  eksperymentów  stosowali  odmienną  metodykę  badań,  wykorzystywali  także  różne  instrumenty  pomiarowe.  Do  oceny  niepełnosprawności  wykorzystywano:  the  “Rand”  ,  the  “Barthel  index”,  the  “Abbreviated  Northwick  Park  Activities  of  Daily  Living”  ,  the  “Frenchay  Activities  Index”,  the  “Extended  Activities  of  Daily  Living”  ,the  “Nottingham  Health  Profile”,  the  “Frenchay  Activities  Index”,  the  “Brief  Assessment  of  Social  Engagement”,  do  oceny  jakości  życia  :  the  “Life  Satisfaction  Index  (Nottingham  Version)”  the  “Geriatric  Quality  of  Life  Questionnaire”.  Najciekawsze  wnioski  płynące  z  przedstawionych  badań  są  następujące:   
           1.Osoby  młodsze  lepiej  reagują  na  terapię  przeprowadzoną  w  ich  miejscu  zamieszkania,  podczas,  gdy  u  starszych  pacjentów  większą  poprawę  zanotowano  pracując  w  warunkach  szpitalnych.  (według:  Gladman,  J.  R.  F.,  Whynes,  D.  &  Lincoln,  N.  D.:  Costcomparison  of  domiciliary  and  hospital-based  stroke  rehabilitation.  Age  Ageing  23:  241–245,  1994)   
           2.Intensywność  prowadzonej  DHR  ma  duże  znaczenie  dla  osiąganych  rezultatów.  Terapia  prowadzona  pełne  4  dni  w  tygodniu  jest  skuteczniejsza  od  terapii  obejmującej  3  dni  w  tygodniu  w  godzinach  dopołudniowych.  Jak  należy  się  spodziewać,  pacjenci  nie  posiadający  regularnego  rytmu  terapii  osiągają  najgorsze  rezultaty.  (za:  Smith,D.S.,  Goldenberg,  E.,  Ashburn  I  wsp.:  Remedial  therapy  after  stroke:  a  randomized  controlled  trial.  BMJ  282:  517–  520,  1981)   
           3.W  zakresie  sprawności  funkcjonalnej  (prowadząc  terapię  przez  8  tygodni  dwa  razy  w  tygodniu)  odnotowano  największą  poprawę  w  okresie  od  6  tygodni  do  6  miesięcy  po  zakończeniu  DHR.  Po  przekroczeniu  6  miesiąca  nie  zauważano  już  żadnej  poprawy  stanu  funkcjonalnego.  (  Za:  Forster,  A.  &  Young,  J.:  Day  hospital  and  stroke  patients.  Int  Disabil  Stud  11:  181–183,  1989)   
           4.Widoczną  poprawę  w  zakresie  zmian  stanu  emocjonalnego  wykazano  po  5  miesiącach  od  zakończenia  DHR.  Wcześniejsze  pomiary  nie  wykazały  poprawy.(  za:  Tucker,  M.  A.,  Davidson,  J.  G.  &  Ogle,  S.:  Day  hospital  rehabilitation—effectiveness  and  cost  in  the  elderly:  a  randomized  controlled  trial.  BMJ  289:  1209–1212,  1984)   
           Na  koniec  wydaję  mi  się  zasadnym  przekazać,  że  żadne  z  analizowanych  badań  nie  stosowało  programu  dziennej  –  szpitalnej  rehabilitacji  zgodnej  z  jej  definicją.  Najczęstszym  połączeniem  była  zastosowana  fizjoterapia  z  terapią  zajęciową,  tylko  w  dwóch  przypadkach  rozbudowana  o  pomoc  logopedy.  Do  oceny  skuteczności  DHR  wymagane  są  zatem  rzetelne  badania,  które  przedstawią  siłę  kompleksowych  oddziaływań  (  nie  tylko  z  nazwy).  

Agnieszka Śliwka