Analiza aktywności bioelektrycznej mięśni trójgłowych łydki po rekonstrukcji włóknami węglowymi przerwanego ścięgna Achillesa

ścięgno Achillesa jest najsilniejszym ścięgnem organizmu człowieka, jego wytrzymałość na obciążenie wynosi około 2000-3500 N (Tylman i Dziak 1987). Powstaje ono z połączenia ścięgnistych części m. brzuchatego łydki i m. płaszczkowatego w części dystalnej. Analiza aktywności bioelektrycznej mięśni trójgłowych łydki po rekonstrukcji włóknami węglowymi przerwanego ścięgna Achillesa


Wstęp

ścięgno  Achillesa  jest  najsilniejszym  ścięgnem  organizmu  człowieka,  jego  wytrzymałość  na  obciążenie  wynosi  około  2000-3500  N  (Tylman  i  Dziak  1987).  Powstaje  ono  z  połączenia  ścięgnistych  części  m.  brzuchatego  łydki  i  m.  płaszczkowatego  w  części  dystalnej.  Przyczepiając  się  do  guza  piętowego  wykonuje  9/10  całej  pracy  wszystkich  zginaczy  podeszwowych  stopy.  W  ciągu  życia  ukrwienie  tego  ścięgna  ulega  zmniejszeniu,  co  powoduje  pogorszenie  jego  elastyczności  i  wytrzymałości  mechanicznej  (Thermann  i  wsp  1998).  Prowadzi  to  do  zmian  zwyrodnieniowych  w  obrębie  ścięgna  ułatwiających  jego  rozerwanie  (nie  zawsze  przy  wysiłkach  o  maksymalnej  intensywności).  Na  patogenezę  występowania  uszkodzeń  i  całkowitego  przerwania  ciągłości  ścięgna  wskazują  również  Raunest  i  wsp.  (1990)  oraz  Thermann  i  wsp.  (1979).
Uprawianie  sportu  zwłaszcza  wyczynowego,  przebyte  kilkakrotnie  zapalenia  ścięgna  są  czynnikami  usposabiającymi  do  występowania  zmian  wstecznych  w  ścięgnie  Achillesa  (Nikitin  i  wsp.1979).
Do  przerwania  ścięgna  dochodzi  zazwyczaj  2-6  cm  powyżej  guza  piętowego.  W  72%  przypadków  (Garlicki  i  Kuś  1978)  do  takiego  uszkodzenia  dochodzi  w  wyniku  uprawiania  sportu  (w  tym  również  sportu  rekreacyjnego).
Rozpoznanie  uszkodzenia  ścięgna  opiera  się  na  wywiadzie,  badaniu  klinicznym  i  badaniu  USG.  W  wywiadzie  chory  najczęściej  skarży  się  na  ostry,  gwałtowny  ból  poniżej  łydki,  często  powodujący  upadek  i  uniemożliwiający  dalszą  aktywność  ruchową.
Badaniem  klinicznym  stwierdza  się:  niezdolność  stania  na  palcach  stopy  chorej  kończyny,  brak  zgięcia  podeszwowego  stopy  przy  ucisku  na  mięsień  brzuchaty  łydki  (test  Thomsona)  oraz  wyczuwalny  ubytek  na  przebiegu  ścięgna  (Dziak  1985).
Tylko  leczenie  operacyjne  gwarantuje  pełny  powrót  funkcji  całkowicie  przerwanego  ścięgna  Achillesa  (Garlicki  1987,  Garlicki,  Kuś  1978).
Wspólną  cechą  wszystkich  metod  leczenia  operacyjnego  tych  uszkodzeń  jest  zbliżenie  kikutów  ścięgna  mocnym  szwem.
W  pracy  przedstawiamy  wyniki  badań  elektromiograficznych  w  różnym  czasie  od  wykonanego  zabiegu  zszycia  przerwanych  ścięgien  Achillesa  operowanych  nićmi  węglowymi  w  latach  1988-1998.  Stosowano  metodę  Łukasika  (19....)  w  modyfikacji  własnej  (szwy  kotwiczące  pojedyncze  +  pięć  szwów  ciągnących).
Po  operacji  na  okres  czterech  tygodni  zastosowano  gips  udowy  (ustawienie  stopy  0  wg  SFTR  (Russe  i  Gerhardt  1975),  staw  kolanowy  zgięcie  15-30),  następnie  uwalniano  kolana  celem  ćwiczenia  zespołów  mięśni  działających  na  ten  staw.  Po  6-ciu  tygodniach  od  operacji  (średnio)  wdrożono  chodzenie  bez  unieruchomienia  oraz  intensywną  -  z  dawkowanym  obciążeniem  -  rehabilitację.

Materiał  i  metoda

Badania  elektromiograficzne  przeprowadzono  wśród  osób  po  przebytej  operacji  zerwanego  ścięgna  Achillesa.  Uszkodzone  ścięgna  szyto  materiałem  węglowym  w  Szpitalu  im.  Stefana  Żeromskiego  w  Krakowie.
Badano  18  osób  obojga  płci  w  wieku  od  36  do  59  lat.  Czas  od  przebytej  operacji  do  przeprowadzenia  badania  wahał  się  w  granicach  od  4  miesięcy  do  9  lat.  Zerwania  ścięgna  piętowego  spowodowane  były  najczęściej  urazem  powstałym  w  wyniku  aktywności  ruchowej  o  wysokiej  intensywności.  Prowadziło  to  do  powstania  wysokiej  wartości  impulsu  siły  w  krótkim  czasie  w  powiązaniu  z  szybkimi  zmianami  charakteru  pracy  mięśni  (śstart  do  piłkiś,  śwyskok  do  piłkiś,  śamortyzacja  przy  zeskokuś,  śuraz  mechanicznyś).

Wiesław  Chwała,  Emil  Staszków,  Robert  Walaszek  pełna  treść  artykułu  dostępna  u  autora  :  Wiesław  Chawała